Komisja Europejska zatwierdziła projekt budowy Baltic AI GigaFactory – inwestycji o wartości 3 miliardów euro, która połączy Polskę, Litwę, Łotwę i Estonię w ramach jednego z największych przedsięwzięć technologicznych w historii regionu.
Polska odgrywa w nim kluczową rolę – centrum obliczeniowe oparte na zielonej energii i infrastrukturze HPC (High-Performance Computing) ma powstać na jej terytorium, m.in. z udziałem Poznania jako jednego z potencjalnych hubów technologicznych.
Poznań – strategiczny punkt na mapie europejskiej AI
Poznań, będący jednym z kluczowych ośrodków akademickich i technologicznych w Polsce, został wskazany jako jedna z lokalizacji współtworzących sieć centrów AI w regionie. Obok Krakowa, Gdańska, Wrocławia i Warszawy, miasto ma pełnić rolę regionalnego węzła przetwarzania danych i rozwoju algorytmów sztucznej inteligencji.
W Poznaniu planuje się skoordynowanie infrastruktury HPC z uczelniami oraz centrami badawczymi, co umożliwi trenowanie dużych modeli językowych i wspieranie badań nad generatywną AI wykorzystywaną w sektorze publicznym, edukacyjnym oraz przemysłowym.
Cele projektu: suwerenność technologiczna i czysta energia
Baltic AI GigaFactory to nie tylko inwestycja infrastrukturalna. Projekt ma zapewnić technologiczną niezależność Europy od USA i Chin, umożliwiając budowę własnych dużych modeli językowych (takich jak PLLuM czy Bielik) i aplikacji AI.
Cały system zasilany będzie w 100% odnawialną energią, a poznański ośrodek ma wdrażać również rozwiązania odzysku ciepła odpadowego i jego wtórnego wykorzystania w miejskiej sieci energetycznej – co czyni projekt jednym z najbardziej zrównoważonych w historii polskiej technologii.
Partnerzy i finansowanie: unikalny model publiczno-prywatny
Komisja Europejska zaakceptowała model finansowania zakładający, że 65% kosztów projektu pokryje sektor prywatny, a reszta pochodzić będzie z funduszy UE i krajów członkowskich.
Wśród zainteresowanych partnerów znajdują się liderzy branży cloud computing, uczelnie techniczne oraz fundusze venture capital z całej Europy.
Wpływ projektu na gospodarkę i społeczeństwo
Projekt Baltic AI GigaFactory ma przynieść tysiące miejsc pracy w sektorze technologicznym, podnieść kompetencje cyfrowe obywateli oraz zwiększyć dostęp przedsiębiorstw do infrastruktury AI klasy światowej.
Dla Poznania oznacza to skokowy rozwój ekosystemu innowacji, przyciągnięcie globalnych firm technologicznych i umocnienie pozycji miasta jako serca europejskiej transformacji cyfrowej.
Źródła:
- gov.pl, Fabryka AI powstanie w Poznaniu, 12 marca 2025, https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/fabryka-ai-powstanie-w-poznaniu, (dostęp: 30.03.2026).
- gov.pl, Wniosek dotyczący Baltic AI GigaFactory złożony, 20 czerwca 2026, https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/wniosek-dotyczacy-baltic-ai-gigafactory-zlozony, (dostęp: 30.03.2026).
- beyond.pl, Beyond.pl and The City of Poznan in an innitiative to bring Baltic AI GigaFactory to the capital of the Greater Poland, 4 grudnia 2025, https://www.beyond.pl/en/newsroom/beyond-pl-and-poznan-in-an-innitiative-to-bring-baltic-ai-gigafactory/#:~:text=Beyond.pl%20and%20The%20City%20of%20Poznan%20in,to%20the%20capital%20of%20the%20Greater%20Poland., (dostęp: 30.03.2026).
- Facebook, Post @Beyond.pl, 4 grudnia 2025, https://www.facebook.com/photo/?fbid=1314155823847617&set=pcb.1314156033847596, (dostęp: 30.03.2026).
